عرضه اولیه چیست؟ چگونه عرضه اولیه بخریم؟

12

عرضه اولیه

این روزها شاید اگر شما در بازار بورس هم فعالیت نکنید عبارت عرضه اولیه را شنیده باشید. یکی از جذاب ترین سهام های قابل معامله در بازار بورس هم برای افرادی که تازه وارد بازار بورس شده اند و هم افرادی که با سابقه هستند سهام های عرضه اولیه می باشند که می توان آن ها را به عنوان یک سود مطمئن در نظر گرفت به طوری که خیلی به افرادی که تازه وارد بازار می شوند پیشنهاد می شود تا این عرضه اولیه ها را بخرند تا سود در این بازار را تجربه کنند ولی آیا عرضه اولیه ها همیشه سود آور هستند؟ با ما همراه باشید تا با نحوه  خرید آن آشنا شوید و به این سوال مهم نیز پاسخ دهیم.

عرضه اولیه چیست

عرضه اولیه عنوانی است که به شرکت هایی که برای اولین بار سهام آن ها در بازار بورس عرضه می شود می گویند. این شرکت ها پس از گذراندن مراحل قانونی سازمان بورس و اوراق بهادار اصطلاحا در صف عرضه قرار می گیرند و در یک تاریخ مشخص پس از کشف قیمت توسط تحلیلگر ها با قیمت مشخص ارائه می شود. معمولا مدیران شرکت برای اینکه از عرضه شرکت آن ها در بازار استقبال شود قیمت سهام شرکت را در روز عرضه پایین تر از ارزش ذاتی شرکت تعیین می کنند و این یکی از دلایل رشد قیمت عرضه اولیه ها در روز های بعد از عرضه در بازار بورس می باشد.

در بازار بورس عرضه اولیه را مثل معدن جواهرات می دانند و فعالین بازار تمام سعی خودشان را می کنند تا در روزهای بعد از آن هر چقدر می توانند سهام شرکت را خرید کنند تا از رشد روزهای آتی شرکت بهره ببرند

به طور معمول با توجه به ابعاد شرکت و تعداد سهام آن بین ۵ تا ۱۰ درصد یا حتی گاهی درصد بیشتری از شرکت عرضه می شود. سهام شرکت تازه عرضه شده در بازار معمولا تا چند روز بعد از عرضه اصطلاحا در صف خرید قفل می شود و گره می خورد.

صف خرید چیست؟

شما در طی روز کاری در یک بازه قیمتی می توانید سفارش خرید و فروش سهام خود را در سامانه قرار دهید. وقتی تقاضا برای سهام یک شرکت زیاد می شود به مرور زمان و در طی روز قیمت سفارشات به سمت بالاترین قیمت بازه روز حرکت می کند یا از همان ابتدای روز تمامی افراد خریدار در بالاترین قیمت روز سفارشات خودشان را ثبت می کنند، حال اگر فروشنده ای برای سهم وجود نداشته باشد و همه فروشنده ها بخواهند سهام خود را نگه دارند تا در روز های بعد با قیمت بالاتر به فروش برسانند، به مرور زمان به تعداد افرادی که در بالاترین قیمت روز سفارش خرید سهم را داده اند اضافه می شود و اصطلاحا صف خرید درست می شود.

آیا هر چقدر بخواهیم میتوانیم سفارش عرضه اولیه بدهیم؟ چه تعداد سهام عرضه اولیه به ما می رسد؟

در بازار بورس به طور تقریبی یک تعدادی شرکت کننده در خرید عرضه اولیه تعیین می کنند. بعد از تعیین تقریبی تعداد شرکت کنندگان در عرضه اولیه تعداد سهام قابل ارائه در روز عرضه اولیه شرکت را بر تعداد شرکت کنندگان تقریبی تقسیم می کنند و حداکثر تعداد سهامی که هر فرد می تواند در روز سفارش خرید سهام ثبت کند مشخص می شود.

به طور مثال فرض کنید یک شرکت قرار است تعداد یک میلیون سهم از سهام شرکت خودش را در روز عرضه اولیه ارائه کند، شرکت بورس نیز به صورت تقریبی تعداد شرکت کنندگان در این روز را هزار نفر در نظر گرفته است بنابراین هر فرد در روز عرضه اولیه می تواند تعداد ۱۰۰۰ سهم را در سفارش خرید خود قرار دهد .

عرضه اولیه چیست؟ چگونه عرضه اولیه بخریم؟

حال که تعداد سهامی که هر فرد می تواند در سفارش خود ثبت کند مشخص شد این تعداد سهام را در قیمت سهام ضرب می کنیم و میزان پول و نقدینگی لازم برای خرید به دست می آید که با توجه به قیمت سهام شرکت این میزان پول می تواند از چند ده هزار تومان تا چند میلیون تومان باشد.

اگر در مثال بالا بیشترین قیمتی که می توانید برای این عرضه اولیه سفارش بگذارید ۱۰۰ تومان باشد شما نیاز به ۱۰۰ هزار تومان نقدینگی دارید.

۱۰۰۰۰۰ = ۱۰۰۰ * ۱۰۰

ولی اگر قیمت هر سهم ۲۰۰۰ تومان باشد شما باید ۲ میلیون نقدینگی داشته باشید.

۲۰۰۰۰۰۰ = ۱۰۰۰ * ۲۰۰۰

نکته مهم: البته لازم نیست حتما تمام این مقدار پول را داشته باشید، اگر به هر فرد حداکثر ۲ میلیون تومان عرضه اولیه برسد و شما این مقدار پول را ندارید می توانید به هر مقداری که پول دارید سفارش بگذارید به عنوان مثال اگر شما ۴۰۰ هزار تومان پول دارید به جای ۱۰۰۰ عدد سهم در قیمت ۲۰۰۰ تومان که نیاز به ۲ میلیون تومان نقدینگی دارد، باید ۲۰۰ عدد سهم در قیمت ۲۰۰۰ تومان ثبت کنید.

سوال مهمی که اینجا مطرح می شود این است که آیا ما هر تعداد سهمی که در سفارش خود ثبت کنیم به ما می رسد؟

چگونه از زمان عرضه اولیه با خبر شویم

برای اطلاع از زمان عرضه اولیه ها می توانید به سایت سازمان بورس یا فرابورس مراجعه کنید و در قسمت اطلاعیه ها آگهی عرضه اولیه ها را ببینید معمولا تا ۴۸ ساعت قبل از عرضه اولیه اطلاعیه آن بر روی سایت قرار می گیرد. ولی شما همراهان محترم می توانید با دنبال کردن صفحه آکادمی سرمایه در اینستاگرام از زمان عرضه اولیه ها مطلع شوید، ما در استوری پیج اینستاگرام آکادمی سرمایه زمان عرضه اولیه ها را اطلاع رسانی خواهیم کرد.

برای اطلاع از زمان عرضه اولیه های سال ۹۹ صفحه اینستاگرام آکادمی سرمایه را دنبال کنید (academyesarmaye@)

در سال چند تا عرضه اولیه داریم و هر چند وقت یک بار عرضه اولیه داریم؟

به طور معمول در بازار بورس ایران هر ماه یک عرضه اولیه داریم ولی با توجه به شرایط بازار و کشور ممکن است تغییراتی رخ دهد به عنوان مثال ممکن است چند ماه موردی نداشته باشیم و یا گاهی در یک ماه چند مورد داشته باشیم و حتی ممکن است در طی یک روز دو یا چند سهام داشته باشیم.

بررسی یک نمونه آگهی عرضه اولیه

در زیر ساختار یک نمونه آگهی عرضه اولیه را مشاهده می کنید که در این آگهی اطلاعات مورد نیاز برای خرید سهام عرضه اولیه شرکت مورد نظر را مشاهده می کنید.

عرضه اولیه چیست؟ چگونه عرضه اولیه بخریم؟

در این اطلاعیه در بالای صفحه تاریخ نوشته شده که برای این شرکت روز چهارشنبه ۲۰/۱/۱۳۹۹ می باشد. اطلاعات مورد نیاز افراد حقیقی و حقوقی در کادر قرمز رنگ مشخص شده است. اطلاعاتی که برای خرید مورد نیاز شامل حداکثر سهام قابل خریداری توسط هر شخص حقیقی و حقوقی می باشد که با رنگ آبی برای شما مشخص کرده ایم همچنین دامنه قیمت در ثبت سفارش می باشد که با رنگ بنفش مشخص شده است. معمولا حداکثر قیمت بازه ی ثبت سفارش حدود ۱۰ درصد بالاتر از حداقل قیمت می باشد.

شما برای ثبت سفارش برای اینکه مطمئن شوید حتما به شما سهام خواهد رسید باید سفارش تعداد مد نظر سهامی که می خواهید خریداری کنید را در بالاترین قیمت بازه ثبت کنید که در مورد نحوه ی سفارش در قسمت های بعد توضیح می دهیم.

انواع روش های عرضه اولیه

عرضه اولیه به دو روش مرسوم اجرا می شود:

  • روش حراج
  • روش بوک بیلدینگ

در روش حراج یا (اولویت زمان) شما باید با یک قیمت مشخص (در این روش بازه قیمت وجود ندارد) و حداکثر تعداد سهام مشخص در زمانی که از قبل تعیین می شود سفارش خودتان را ثبت کنید. اگر پول شما کمتر از نقدینگی مورد نیاز باشد اهمیتی ندارد شما می توانید تعداد کمتری سهام ثبت سفارش کنید ولی چیزی که در این نوع ثبت سفارش اهمیت دارد سرعت عمل شما و هر کس زودتر سفارش خود را ثبت کند در صف جلوتر قرار می گیرد و اگر تعداد سفارشات بیشتر از تعداد سهام قابل عرضه در روز عرضه اولیه باشد، سهام به کسانی که دیرتر ثبت نام کرده اند نخواهد رسید.

اما در روش دوم یعنی روش بوک بیلدینگ این مشکلات بر طرف شده است. در این روش شما در یک بازه زمانی ۳ ساعته (معمولا از ۱۰ تا ۱۳ یا اگر دو عرضه اولیه در روز وجود داشته باشد از ۷ تا ۱۰ صبح نیز اضافه می شود) فرصت کافی دارید تا سفارش خودتان را ثبت کنید. ثبت سفارش با این روش را به صورت کامل در قسمت بعد توضیح خواهیم داد.

ثبت سفارش عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ چیست

در سال های اخیر تمامی عرضه اولیه های بورس ایران به روش بوک بیلدینگ صورت گرفته است. در این روش یک بازه قیمتی برای سهم در نظر گرفته می شود که بالاترین قیمت معمولا ۱۰ تا ۱۵ درصد بالاتر از کمترین قیمت بازه می باشد، همچنین در این روش برای هر شخص حقیقی یا حقوقی یک تعداد سهم مشخص می شود که سفارش خود نهایتا می تواند این تعداد سهم یا کمتر برای خرید ثبت کند اگر بیشتر بخواهد ثبت کند سفارش ثبت نخواهد شد.

در این روش مسئولیت کشف قیمت سهام را به عهده اشخاص قرار داده اند که سفارش تعداد سهامی که می خواهند خریداری کنند را با قیمتی که در بازه مجاز قرار دارد ثبت کنند. مهمترین ویژگی این روش این است که دیگر نیازی نیست عجله کنید، شما در یک بازه ی زمانی دو تا سه ساعته که یا در اطلاعیه مشخص می شود یا در روزی که قرار است شرکت عرضه شود توسط پیام ناظر اطلاع رسانی می شود (معمولا ساعت ۱۰ تا ۱۳ یا ۷ تا ۱۰) می توانید سفارش خودتان را ثبت کنید و بعد از اتمام زمان سفارش گیری سهام شما در سبد و پرتفو شما قرار می گیرد.

نکات مهم عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

  • اگر تعداد سهام سفارشات در حداکثر قیمت به تعداد سهامی که در آن روز قرار است عرضه شود برسد دیگر به کسانی که در قیمت های پایین تر سفارش ثبت کرده اند سهام نمی رسد (پس سعی کنید در حداکثر قیمت مجاز سفارش خود را ثبت کنید)
  • اگر قرار باشد ۱ میلیون سهام را بین ۱۰۰۰ نفر تقسیم کنند به هر نفر ۱۰۰۰ سهم می رسد حال اگر بازه قیمت سهم (۳۰۰ تا ۴۰۰ تومان) باشد و تعداد ۲۰۰۰ نفر هر کدام ۱۰۰۰ سهم در بیشترین قیمت (یعنی ۴۰۰) ثبت سفارش کنند تعداد سهام ثبت شده در سفارشات ۲ میلیون سهم می باشد در صورتی که ما ۱ میلیون سهم برای عرضه داریم، در این صورت ۱ میلیون سهم را تقسیم بر ۲۰۰۰ نفر می کنند و به هر نفر به جای ۱۰۰۰ سهم، ۵۰۰ سهم خواهد رسید.

چگونه با روش بوک بیلدینگ عرضه اولیه بخریم

با توجه به ورود بی سابقه افراد جدید به بازار بورس و جذاب بودن سود عرضه اولیه ها پیشنهاد ما به شما این است که در روز اعلام شده با توجه به پول و نقدینگی خودتان هر تعداد سهامی که می خواهید خریداری نمایید را در بیشترین قیمت مجاز ثبت سفارش نمایید فقط توجه فرمائید که تعداد سهامی که در سفارش خود ثبت می کنید از تعداد مجار بیشتر نباشد چون در این صورت سفارش شما ثبت نخواهد شد.

نکته: در روز عرضه اولیه شما یک سفارش خرید بیشتر نمی توانید ثبت نمائید.

چرا عرضه های اولیه سود آور هستند

دلایل مختلفی برای این اتفاق وجود دارد که به چند مورد از آن ها در قسمت زیر اشاره خواهیم کرد:

۱. در عرضه های اولیه برای اینکه استقبال سرمایه گذاران و معامله گران از سهام شرکت خوب باشد معمولا قیمت سهام را ۵ تا ۲۰ درصد و یا حتی بیشتر، پایین تر از ارزش ذاتی آن قرار می دهند به همین دلیل این سهام در روزهای بعد با صف خرید همراه هستند.

۲. در ماه های اخیر افراد جدید بسیاری وارد بازار بورس شده اند و اکثر این افراد یا تخصص در زمینه تحلیل سهام ندارند یا فعلا در حال آموزش و یادگیری هستند بنابراین بهترین محل برای سرمایه گذاری این افراد عرضه های اولیه می باشند به همین دلیل این نوع سهام با استقبال بی نظیری رو به رو شده اند و هر دفعه تعداد شرکت کنندگان رکورد جدیدی ثبت می کند و بیشتر از شرکت کنندگان عرضه قبلی می باشد.

۳. با توجه به شرایط اقتصادی کشور در حال حاضر و رشد قیمت دلار و تورم، ارزش شرکت های بورسی هم بیشتر می شود، با این شرایط تمامی شرکت ها در حال رشد می باشند و در این بین شرکت هایی که عرضه اولیه می شوند نیز رشد بیشتری خواهند کرد.

چرا در روزهای بعد از عرضه اولیه سهام با وجود صف خرید سهام رشد قیمت ندارد؟

در اسفند سال ۹۸ قانون جدیدی برای حجم مبنا شرکت های فعال در بورس نوشته شد که در مورد این قانون در لایو آموزشی توضیح دادیم، شما می توانید این لایو را در سایت ما در قسمت زیر تماشا کنید:

مهمترین نکته این قانون این است که حجم مبنای شرکت های فرابورسی دیگر ۱ نمی باشد در صورت کلی باید حجم معاملات با حجم مبنا برابر یا بیشتر از آن باشد تا قیمت پایانی سهم ۵+ تغییر کند ولی برخلاف صف خرید عرضه های اولیه در روز های پس از ارائه سهم، چون تعداد فروشندگان کم هستند و همه دنبال این هستند که در قیمت های بالاتر سهام خود را بفروشند حجم معاملات کمتر از حجم مبنا می شود و قیمت پایانی رشد زیادی نمی کند.

آیا عرضه های اولیه همیشه سود آور هستند

در سال های اخیر تمامی عرضه اولیه ها سود آور بوده اند ولی چند مورد نیز وجود داشته که بعد از چند روز رشد قیمت کاهش پیدا کرده و حتی پایین تر از قیمت روز عرضه هم رفته است پس در مدت نگهداری و زمان فروش عرضه های اولیه دقت نمائید.

بهترین زمان فروش عرضه اولیه چه زمانی هست

معمولا بعد گذشت چند روز البته در زمان حال چون تقاضا برای خرید عرضه اولیه زیاد می باشد بعد از گذشت چند هفته که سهام رشد می کند کم کم میزان تقاضای خریداران برای آن کم می شود و میزان عرضه فروشندگان زیاد می شود تا جایی که عرضه و تقاضا برابر می شوند در این جا سه حالت پیش می آید، اول ممکن است بعد از چند روز توقف سهام دوباره رشد کند و بالاتر برود یا ممکن از در این نقطه سهام ریزش شدیدی داشته باشد یا وارد فاز اصلاح زمانی شود و مدت زمان زیادی در این ناحیه قیمتی درجا بزند، اینکه در این ناحیه سهام را بفروشید یا خیر کاملا به عهده خودتان می باشد که با بررسی میزان سفارشات در صف می توانید تصمیم گیری کنید.

ممکن است شما دوست داشته باشید
12 دیدگاه
  1. مهدی پاشازاده می گوید

    مطلب فوق العاده ای بود

  2. zahra.mh می گوید

    سلام برای من همیشه سوال بود عرضه اولیه ای که می خرم را کی بفروشم ، الان که الا مطلب رو خوندم فهمیدم میشه به راحتی زمان تقریبی فروش رو فهمید، ممنون از اینکه این مطلب را در مورد خرید و فروش عرضه اولیه و اطلاعت مفید مرتبط تهیه کردید

    1. آکادمی سرمایه می گوید

      سلام
      ازینکه مطلب برای شما مفید بوده خوشحالیم.

  3. علی یوسفی می گوید

    خیلی خوب بود

  4. farzad می گوید

    من تا الان نمیدونستم چطور بفهمم کی عرضه اولیه تقریبا وقت فروششه
    نکته ی خوبی گفتید

    1. آکادمی سرمایه می گوید

      سلام
      بسیار خوشحالیم که مورد توجه شما قرار گرفته است.

  5. mh57 می گوید

    مقاله خوبی راجع به عرضه اولیه نوشتید

  6. rasoli می گوید

    سلام مقاله خوبی در مورد عرضه اولیه نوشتید فقط یه مشکلی که هست من نمیدونم دقیقا چه عرضه اولیه هایی را بخرم. آیا همشون رو بخرم ؟ یکم راهنمایی کنید. ممنون

    1. آکادمی سرمایه می گوید

      سلام
      در شزایط فعلی بازار عرضه های اولیه را خرید کنید سود خوبی دارند

  7. حمید اسماعیلی می گوید

    واقعا نمیدونستم چطوری عرضه اولیه بخرم

  8. نرگس می گوید

    سلام بعد از عرضه اولیه سهام در روز دوم که بیشترین قیمت را وارد کنید آیا در روزهای بعد باید سفارش جدید ثبت کنیم ممنون

    1. آکادمی سرمایه می گوید

      سلام
      هر روز بعد از عرضه بر اساس دامنه مجاز آن روز باید قیمت ثبت کنید

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.